مطالعه و فرهنگ مطالعه در دوران کرونا

بر هیچ کس پوشیده نیست که کرونا، سبک زندگی تمام مردم دنیا را تغییر داد. امروز دیگر همه میدانند که حتی اگر کرونا هم به پایان برسد، فرهنگ زندگی روزمره مردم دنیا، نسبت به قبل، به شدت دگرگون خواهد بود.

این دگرگونی در مباحث مختلف خود را نشان خواهد داد. مثلا در بحث ورزش، اکنون بسیاری از مردم دنیای نحوه ورزش کردن در خانه را یاد گرفته‌آند. در بحث مشاغل و کسب و کار، بسیاری از مشاغل به دورکاری و انجام فعالیت در منزل روی آورده‌اند. در زمینه تفریحات، مسافرت به طبیعت و نقاطی که جمعیت کمتری دارد، نسبت به سفر به مناطق مشهور و پرجعیت، اولویت پیدا کرده است.

اما در فرهنگ مطالعه نیز تغییرات ویژه ای پدید آمده است. در ادامه مقاله به سه تغییر و تاثیر مهمی که کرونا بر نوع مطالعه مردمان داشته است، خواهیم پرداخت.

مطالعه کتاب در منزل به جای کتابخانه ها

سابق بر این افلرادی که به صورت حرفه ای مطالعه می‌کردند، مکان مشخصی برای مطالعه داشتند: کتابخانه‌ها.

درواقع  کتابخانه‌ها پاتوق افرادی است که به صورت حرفه‌ای به مطالعه می‌پردازند و کتاب خوانی یک بخش جدا نشدنی از زندگی روزمره‌شان است.

این افراد معمولا ساعتی از زندگی خود در هفته را به طور منظم به کتابخانه رفتن اختصاص میدادند. آن‌ها میکوشیدند تا در ساعات مشخص در کتابخانه ها به مطالعه کتابهای مورد نیاز بپردازند.

محیط کتابخانه محیطی دنج و ساکت است. آرامش فوق العاده ای که در کتابخانه ها وجود دارد، افراد را ترغیب می‌کند تا برای مطالعه به این محل رفت و آمد داشته باشند.

اما کرونا در دوران قرنطینه باعث بسته شدن کتابخانه ها شد. پس از پایان قرنطینه نیز مردم بر اساس ترسی که هنوز داشتند، حضور در مناطق عمومی مثل کتابخانه ها خودداری میکردند.

از این زمان مردم یاد گرفتند تا خلوت‌ترین و ساکت‌ترین بخش از منزل خود را برای مطالعه اختصاص دهند. اما این وسط یک مشکل بزرگ وجود داشت. در کتابخانه‌ها دسترسی به هزاران کتاب برای افراد مهیا بود اما مطالعه در منزل، محدودیت بزرگی در دسترسی به کتابها داشت.

این محدودیت توسط سایتهای اینترنتی ارائه دهده کتاب، رفع شد. سایتهایی که به ارائه خدمات دانلود کتاب اهتمام داشتد، در این دوران بسیار مورد توجه افراد علاقمند به کتاب قرار گرفتند و روزانه هزاران جلد کتاب از این سایتها دانلود میشد.

پس مهم‌ترین تاثیر کرونا بر زندگی فرهنگی را میتوان اینگونه قلمداد کرد:

«آشنایی کتاب‌خوان‌های حرفه‌ای با نحوه مطالعه در منزل بجای مراجعه به کتابخانه‌ها.»

جاافتادن فرهنگ استفاده از کتابهای PDF

همانگونه که گفته شد، مطالعه کتاب در منزل با محدودیت دسترسی به کتابهای موجود در کتابخانه ها، باعث شد تا سایتهای ارائه دهنده آنلاین کتاب های اینترنتی، رونق خوبی بگیرند.

مردم کم کم یاد گفتند که به جای استفاده از کتابهای چاپی، از کتابهای PDF بهره ببرند. این اتفاق چند حسن داشت:

  • با گسترش فرهنگ استفاده از کتابهای الکترونیک، نیاز به کاغذ و درنتیجه نیاز به قطع درختان کمتر میشود و این برای محیط زیست فوق‌العاده است.
  • انتشار کتاب به صورت الکترونیک هزینه کمتری دارد. این کمتر شدن هزینه انتشار باعث کاهش قیمت کتاب میگردد.
  • کتابهای الکترونیک محدودیتی در فروش و دانلود ندارند. در نتیجه دیگر دچار نایاب شدن نخواهند شد و هرکس میتواند با یک سرچ ساده، کتاب مورد نیاز را پیدا کرده و دانلود نماید.

در مجموع و با توجه به موارد بالا، کتابهای الکترونیک بسیار به صرفه تر از کتابهای چاپی هستند. در دوران کرونا درخواست خرید کتابهای PDF از سایت آمازون چندبرابر شد. در ایران نیز سایتهای رسمی خدمات کتابهای الکترونیک با قدرت و جدیت بیشتری به انجام این مهم پرداختند. مثلا سایت کافه کتاب در این دوران در میان طرفداران کتاب، به شدت مورد توجه قرار داشت.

تاثیر مطالعه در رشد فکری جوامع

اگر در فرانسه سکونت داشته باشید یا مدتی در آن‌جا زندگی کرده باشید، میدانید که اکثر مردم هنگام استفاده از مترو یا اتوبوس، بجای بازی با موبایل، کتاب یا روزنامه به دست دارند.

این البته فقط مخصوص به فرانسه نیست و در بیشتر کشورهای پیشرفته از ژاپن تا روسیه و از سوئد تا فنلاند، این فرهنگ رواج دارد.

کشورهایی که به مطالعه بها میدهند، بسیار پیشرفته تر از دیگر کشورها هستند. خوش‌برخورد شذن مردم، شادابی و سلامت روحی جامعه و همچنین سلامت جسمی و مثبت اندیشی اغلب مردم، همه بر اثر رشد فکری با مطالعه متناسب و مناسب کتابهای مفید به دست می‌آید.

در ایران نیز با وجودی که سالها به مطالعه بها داده نمیشد و مردم از آن گریزان بودند، اما طی سالهای اخیر نهادهای فرهنگی و عامه مردم مشغول فرهنگسازی در این زمینه هستند. در نتیجه شاهد رشد فرهنگ استفاده از کتاب و مطالعه‌های نسبتا منطم در میان برخی از اقشار جامعه هستیم.

بر پایه نظرسنجی های گوناگون و همچنین بنا بر شواهد و همچنین مشاهده گفتگوهای مردم در مورد انواع کتاب ها و رمان ها در شبکه های اجتماعی، این فرهنگ نه تنها تا امروز رشد خوبی داشته که همچنان نیز در حال تداوم است. پیش بینی میشود این روند همچنان ادامه داشته باشد و طی سال های آینده، ایران نیز در شمار کشورهایی قرار گیرد که به مطالعه اهمیتی ویژه می‌دهند.

سخن پایانی

فرهنگ مطالعه عامل اصلی رشد فکری هر جامعه ای است. کشورهای پیشرفته، بسیار در زمینه مطالعه برنامه ریزی داشته و تبلیغات گسترده ای در این زمینه می‌کنند.

در ایران نیز پس از دوره ای رکود، چند سالی است که اقبال عمومی به سمت خواندن کتابهای مفید بیشتر دیده می‌شود. مثلا در زمینه کتب تاریخی، بنا بر اطلاعات موجود در گوگل بر مبنای سرچ‌های کلیدواژه‌های فارسی، عبارت دانلود کتاب تاریخ طبری در سال ۹۸ و ۹۹ نسبت به سالهای قبل از آن سه برابر شده است.

این گسترش فرهنگ مطالعه، نتیجه آگاهی مردم و همچنین تبلیغات موثر کارگروه‌های فرهنگی است. امیدواریم که این روند ادامه داشته باشد چرا که با گسترش استفاده از کتابها، وضعیت فرهنگی جامعه نیز دچار ارتقا خواهد شد.

آیا این مطلب مفید بوده است ؟
[امتیاز: 0 میانگین: 0]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.